Bosh miya

Vazifasi

Butun organizmni boshqaradi: sezgi aʼzolaridan kelgan axborotni qabul qiladi va tahlil qiladi, muskullarga buyruq yuboradi, ichki aʼzolar ishini muvofiqlashtiradi. Nutq, xotira, tafakkur va hissiyot ham bosh miya faoliyati bilan bogʻliq.

Tuzilishi

Uch asosiy qismdan iborat: katta yarim sharlar, miyacha va miya oʻzagi (oraliq miya, oʻrta miya, koʻprik, uzunchoq miya). Yarim sharlar sirti — poʻstloq, kulrang moddadan iborat va burmalar hamda egatlar hosil qiladi; ichkarida oq modda yotadi. Ichida miya suyuqligi toʻldirib turgan qorinchalar bor. Miyani uch parda oʻrab turadi.

Joylashuvi

Kalla suyagi boʻshligʻida. Pastdan uzunchoq miya orqali orqa miyaga oʻtadi. Miya pardalari orasidagi suyuqlik uni zarbadan himoya qiladi.

Oʻlchamlari

Qiziqarli fakt

Bosh miya tana ogʻirligining atigi 2 % ini tashkil qiladi, lekin organizm sarflaydigan kislorodning beshdan bir qismini oʻzi oladi.

Qismlari

• Oxirgi miyaning oq moddasi Substantia alba telencephali
• Yuqori peshona pushtasi Gyrus frontalis superior
• Qadoq tana Corpus callosum
• Yon qorincha Ventriculus lateralis
• Oʻrta peshona pushtasi Gyrus frontalis medius
• Oʻrta chakka pushtasi Gyrus temporalis medius
• Chekka usti pushtasi Gyrus supramarginalis
• Pastki chakka pushtasi Gyrus temporalis inferior
• Yuqori chakka egati Sulcus temporalis superior
• Burchak pushtasi Gyrus angularis
• Markaz oldi pushtasi Gyrus precentralis
• Dumli yadro Nucleus caudatus
• Til pushtasi Gyrus lingualis
• Pastki yarimoysimon boʻlakcha Lobulus semilunaris inferior
• Koʻz kosasi pushtalari Gyri orbitales
• Pona oldi Precuneus
• Medial ensa-chakka pushtasi (gippokamp yoni pushtasi) Gyrus occipitotemporalis medialis
• Markaz orqasi pushtasi Gyrus postcentralis
• Yuqori tepa boʻlakchasi Lobulus parietalis superior
• Yuqori yarimoysimon boʻlakcha Lobulus semilunaris superior
• Markaziy egat Sulcus centralis
• Markaz orqasi egati Sulcus postcentralis
• Yuqori chakka pushtasi (lateral qismi) Gyrus temporalis superior
• Yuqori peshona egati Sulcus frontalis superior