Ichki aʼzolar tizimlari › Nafas olish tizimi
Oʻpkalar
Pulmones · EN: Lungs · Ichki aʼzolar · 5 ta boʻlakdan iborat
3D da koʻrish Ensiklopediyada ochish
Vazifasi
Gazlar almashinuvini taʼminlaydi: havodagi kislorod alveolalar devori orqali qonga oʻtadi, qondagi karbonat angidrid esa havoga chiqariladi. Nafas chiqarishda ovoz hosil boʻlishida ham qatnashadi.
Tuzilishi
Oʻng oʻpka uch boʻlakdan, chap oʻpka ikki boʻlakdan iborat — chapda yurak uchun joy qoldirilgani uchun u kichikroq. Havo kekirdakdan bronxlarga, ulardan tobora ingichkalashib bronxiolalarga, oxirida alveolalarga boradi. Alveola — ingichka devorli havo pufakchasi, uni kapillyarlar toʻri oʻrab turadi. Har bir oʻpkani ikki qavatli parda (plevra) qoplaydi.
Joylashuvi
Koʻkrak qafasida, yurakning ikki yonida, diafragmaning ustida. Choʻqqisi oʻmrov suyagidan sal yuqoriga chiqadi, asosi diafragmaga tegib turadi.
Oʻlchamlari
Qiziqarli fakt
Alveolalar soni 300–500 millionga yetadi. Agar ularning devorini yoyib chiqilsa, taxminan tennis korti maydonicha yuza hosil boʻladi.
Qismlari
- Oʻng oʻpkaning pastki boʻlagi Lobus inferior pulmonis dextri
- Chap oʻpkaning pastki boʻlagi Lobus inferior pulmonis sinistri
- Chap oʻpkaning yuqori boʻlagi Lobus superior pulmonis sinistri
- Oʻng oʻpkaning yuqori boʻlagi Lobus superior pulmonis dextri
- Oʻng oʻpkaning oʻrta boʻlagi Lobus medius pulmonis dextri