Tanalab
8-sinf biologiya › Qon aylanish sistemasi
15-mavzu. Qon aylanish sistemasi haqida umumiy tushuncha
„Odam va uning salomatligi“ — Tanalab 3D darsligi
Qon aylanish sistemasi yurak va qon tomirlaridan iborat. Yurak toʻrt kamerali: oʻng va chap boʻlma hamda oʻng va chap qorincha. Yurakda toʻrtta klapan (qopqoq) bor — ular qonni faqat bir tomonga oʻtkazadi. Arteriyalar qonni yurakdan olib ketadi, venalar yurakka qaytaradi, mayda kapillyarlarda esa moddalar almashinadi.
Mavzu atamalari
- Yurak
- Qonni tomirlar boʻylab haydaydigan toʻrt kamerali muskulli aʼzo.
- Boʻlma
- Yurakning yuqorigi kamerasi; venalardan qon qabul qiladi.
- Qorincha
- Yurakning pastki kamerasi; qonni arteriyalarga haydaydi.
- Klapan
- Yurakdagi qopqoq; qonni faqat bir tomonga oʻtkazadi.
- Arteriya
- Qonni yurakdan olib ketadigan tomir; devori qalin va elastik.
- Vena
- Qonni yurakka qaytaradigan tomir; ichida klapanlari bor.
- Kapillyar
- Eng mayda tomir; qon bilan toʻqima oʻrtasida moddalar almashinadi.